Kreta is het grootste van alle Griekse eilanden en het op vier na grootste eiland van de Middellandse Zee. Met zijn rijke historische en culturele achtergrond is Kreta een prachtige plek die qua gewoonten, dagelijks leven en natuur duidelijk verschilt van de rest van het land.
Geschiedenis
Kreta werd al in de prehistorie bewoond. In de bronstijd ontwikkelde het eiland onder de Minoërs een schitterende beschaving. Met de Minoïsche beschaving werd Kreta zelfs het eerste centrum van een geavanceerde beschaving in Europa. Er werden veel steden gebouwd, waaronder het paleis van Knossos, het paleis van Phaistos, het paleis van Zakros en andere, met indrukwekkende gebouwen, rioleringen en rijke decoraties. De Minoïsche beschaving werd rond 1650 v.Chr. verwoest door de uitbarsting van Thera (Santorini).
Later werd Kreta overspoeld door de Myceense beschaving van het Griekse vasteland en raakte het geleidelijk in verval tot de Romeinse tijd, toen Gortyn de hoofdstad van het eiland werd en Kreta een Romeinse provincie.
In de Byzantijnse tijd werd Kreta vaak door piraten aangevallen en ongeveer 150 jaar lang (820–961 n.Chr.) was het in handen van de Arabieren.
In 1212, terwijl het Byzantijnse Rijk langzaam in verval raakte, werd Kreta veroverd door de Venetianen, die een zeer sterke stempel drukten op de cultuur van het eiland. De Venetianen bouwden overal op Kreta steden, kastelen en vuurtorens en gaven de kunsten een impuls.
Bekende vertegenwoordigers van de zogenaamde Kretenzische renaissance zijn de schilder El Greco, de dichter Vitsentzos Kornaros en vele schrijvers, kunstenaars en geleerden. In 1669 werd Kreta na vele oorlogen veroverd door de Ottomanen. In de decennia daarna braken veel opstanden uit, waarvan de belangrijkste die van Daskalogiannis was, een reder uit Sfakia, die uiteindelijk mislukte. Er volgden nog veel christelijke opstanden en in 1898 werd Kreta eindelijk een autonome Kretenzische Staat onder Ottomaanse suzereiniteit.
Na verschillende pogingen van Eleftherios Venizelos, een politicus van het eiland en later premier van Griekenland, werd het eiland op 1 december 1913 met Griekenland verenigd.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het eiland in mei 1941 het toneel van de beroemde Slag om Kreta, waarin lokale verzetsstrijders en troepen van het Britse Gemenebest vochten tegen de nazi-invasie. De Duitse troepen veroverden Kreta uiteindelijk met parachutisten, maar het eiland werd een basis van waaruit verzetsstrijders naar Egypte ontsnapten.
Geografie & natuur
Kreta ligt in het zuiden van Griekenland, met in het noorden de Egeïsche Zee en in het zuiden de Libische Zee. Het eiland is zeer bergachtig en wordt gevormd door drie grote berggroepen: de Witte Bergen (Lefka Ori), het Idagebergte (Psiloritis) en het Diktigebergte. Door deze bergen ontstonden dalen, hoogvlaktes, grotten, meren en veel kloven. De bekendste zijn de Samariakloof, de Ha-kloof, de Kloof van de Doden en andere.
Cultuur
Het meest kenmerkende onderdeel van de Kretenzische cultuur zijn de mantinades: rijmende tweeregelige verzen over liefde, satire of andere onderwerpen. Kretenzische muziek wordt gespeeld op de lyra en de laouto, en de bekendste inheemse dans is de pentozali. Een ander typisch Kretenzisch gebruik is de vendetta: langdurige vetes tussen families die eindigen met het doden van mannelijke familieleden.
Sinds het verzet tegen het Ottomaanse Rijk hebben Kretenzers ook de traditie om vuurwapens thuis te bewaren, hoewel het dragen of bezitten van een wapen zonder vergunning volgens de Griekse wet verboden is.
Heel kenmerkend is ook de traditionele kleding van de Kretenzers, die per seizoen en gelegenheid verschilt. Bijna alle Kretenzische mannen dragen een zwart overhemd, als teken van rouw. Omdat een familie op Kreta zo groot is dat ze overgrootouders, achterachterneven en aangetrouwde familie omvat, is een Kretenzer in theorie voortdurend in de rouw en draagt hij zwart. Die rouw kan ook een overblijfsel zijn van de vele oorlogen op Kreta.
Toerisme
Kreta is een van de populairste vakantiebestemmingen van Griekenland. Het heeft vier prefecturen: Chania, Rethymnon, Heraklion en Lasithi, al maken de meeste toeristen gewoon onderscheid tussen West- en Oost-Kreta. De meest toeristische plaatsen liggen bij Chania, Heraklion en Elounda, met veel hotels en accommodaties. Maar een rondrit over het eiland brengt je naar prachtige kleine plaatsjes en dorpen, geweldige natuur en ongerepte stranden. Een mooie manier om Kreta te bezoeken is eilandhoppen in combinatie met Santorini.
